س - پدرى كه در مدّت عمرش بىنماز بوده آيا بعد از مرگ او قضاى نماز و روزه‌اش بر پسر بزرگتر واجب است يا نه ؟ ج - به نظر اينجانب ، احتياط لازم آنست كه پسر بزرگتر نمازهاى قضا شدهء عمدى پدر را هم بجا آورد ، ولى ميتواند در اين احتياط به علمائى مراجعه كند كه عمل به اين احتياط را لازم نميدانند ، با رعايت الاعلم فالاعلم . س - اگر پسر بزرگتر ( كه اداء دين پدر و مادر ، بر او واجب است ) مريض باشد و ثروتى ندارد ، آيا بر پسر ديگر واجب است يا نه ؟ ج - اگر مقصود از دين پدر ، ديون مالى است كه بايد ورثه ، از تركه پدر ، ادا كنند و اگر مقصود ، نماز و روزه است ، كه بر پسر بزرگتر واجب است و در صورتى كه او قادر بر قضا نيست و قدرت بر استيجار هم ندارد و شرعا معذور است ، احتياط لازم آنست كه پسر بعدى بجا آورد . س - شخصى حدود شصت سال عمر كرده و در حدود سى سال آخر عمرش اختلال حواسّ و بعارضه روانى مبتلا بوده به نحوى كه در اوائل سى سال اخير ، فرائض يوميّه خود را بطور ناقص انجام و بقيه را بر اثر بيمارى مزبور ، ابدا توجّهي به انجام فرائض خويش نداشته ، حال آيا لازم است كليّه فرائض متروكه ( در زمان بيمارى موصوف متوفّى از نماز و روزه ) را قضا نمود يا نه ؟ ج - اگر شعور خود را بكلّى از دست داده بوده كه اصلا درك تكليف نميكرده ، نماز و روزه‌اش قضا ندارد و اگر متوجّه تكليف بوده و مع ذلك ترك كرده اگر با عذر ترك كرده بر پسر بزرگ واجب است كه آن را قضا نمايد و اگر بى غذر ترك كرده احتياط آنست كه قضاء آن مقدار ،